ტაბლოგი თავისუფალი სივრცე
ავტორი ლელი გელაშვილი

ჟურნალისტიკის პრინციპები

0 კომენტარი

ტაბულა არ აგებს პასუხს პოსტის შინაარსზე, ის შესაძლოა არ ასახავდეს რედაქციის პოზიციას.

1.რისთვის არსებობს ჟურნალისტიკა?

  • ჟურნალისტიკის დაბადება და მისი მიზანი;
  • თანამედროვე ჟურნალისტიკა მე-17 საუკუნის დასაწყისში ჩაისახა.გადაჭარბებული არ იქნება თუ ვიტყვით,რომ ეს მეცნიერება უბრალო საუბრებში ჩაისახა,საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში.მაგალითად ინგლისში-ყავახანებში,ხოლო ამერიკაში კი „საზოგადოებრივ სახლებში“.ამერიკაში ბარმენები ისმენდნენ მოგზაურთა ისტორიებს.პირველი გაზეთებიც ამ ყავახანებში დაიბადა,დაახლოებით 1609 წელს,როცა ამ საქმით დაინტერესებულმა ინიციატივიანმა მბეჭდავებმა ჭორების,პოლიტიკური დებატების შეგროვება და შემდეგ ფურცლებზე გადატანა.პირველი გაზეთების გამიოჩენისთანავე ინგლისელი პოლიტიკოსები ალაპარაკდნენ ამ ახალ ფენომენზე,რომელსაც „საზოგადოებრივი აზრი“ უწოდეს.მე- 18 საუკუნის დასაწყისში კი ინგლისელმა მბეჭდავებმა დაიწყეს თავისუფალი სიტყვისა და პრესის თეორიის ჩამოყალიბება,რაც დიდი წარმატებითაც განახორციელეს.

2.ვისთვის მუშაობენ ჟურნალისტები?

  • ჟურნალისტიკა პირველ რიგში მოქალაქეების ერთგული უნდა იყოს;

 

  • ყველა ჟურნალისტი ვალდებულია აცნობიერებდეს,რომ მოქალაქეების მიმართ მოვალეობაა უფრო მაღლა დგას,ვიდრე პროფესიული ეგოიზმი.აუდიტორიის მიმართ ერთგულება არის ის,რაც პირველობას არ კარგავს დამქირავებლის მიმართ ერთგულებასა და საკუთარი თავის ერთგულებას შორის.

3.გადამოწმების ჟურნალისტიკა.

  • ჟურნალისტიკის არსი ინფორმაციის მუდმივი გადამოწმებაა;
  • გადამოწმების დისციპლინა განასხვავებს ჟურნალისტიკას გართობის,პროპაგანდის,მხატვრული ლიტერატურისა და ხელოვნებისგან.ჟურნალისტმა უნდა მოიპოვოს იმის შესახებ ინფორმაცია,რაც ნამდვილად ხდება.ჟურნალისტებს ხშირად უჭირთ მათი ყოველდღიური შრომისა და ჟურნალისტიკის როლის ერთმანეთთან დაკავშირება.ყოველთვის არ შეუძლიათ გააზრება რა როლი აკისრია საზოგადოებაში ამბის გადამოწმებას.ეს ყველაფერი კი ჟურნალისტიკის ცენტრალურ ფუნქციაში შედის.

4.ინფორმაციის მიწოდების ძირითადი ინტელექტუალური პრინციპები:

1.არასოდეს დაამატო ინფორმაციას,ის რაც არ მომხდარა!

2.არასოდეს მოატყუო აუდიტორია!

3.გქონდეს მაქსიმალურად გამჭვირვალე მეთოდები და მოტივები;

4.დაეყრდენი გადმოცემის საკუთარ,ორიგინალურ სტილს;

5.იყავი თავმდაბალი.

 

5.მოტყუებული წყაროები

  • ასეთ დროს დიდი მნიშვნელობა ენიჭება თუ როგორი ურთიერთობა აქვთ ჟურნალისტებს ინფორმაციის წყაროებთან.ჟურნალისტმა არასდოს არ უნდა მოატყუოს წყარო და შეიყვანოს შეცდომაში ინფორმაციის მოსაპოვებლად.არსებობს ჟურნალისტთა განსაკუთრებელი კატეგორია,რომლებსაც წყაროები განზრა სეყავთ შეცდომაში,ამას „შენიღბვის“თეორია ქვია.ანუ სე არის პროცესი,როცა ჟურნალისტი ინფორმაციის მოსაპოვებლად საკუთარ თავს სხვად ასაღებს და ყველაფერზე მიდის ოღონდ წყაროს დასტყუოს ესა თუ ის მისთვის დაინტერესო ინფორმაცია.

6.სიზუსტის შემოწმება:

  • სტატიების კითხვისას რედაქტორებს სხავდასხვა კითხვებთან ერთად სხვა კითხვებზეც უწევთ პასუხის გაცემა:

1.საკმარისადაა თუ არა დასაბუთებული სტატიის შესავალი?

2.ვინმემ თუ გადაამოწმა სტატიაში მითითებული ნომრების,მისამართების,სახელები და  წოდები რამდენად შეესაბამება რეალობას;

3.საჭირო ხომ არ არის დამათებითი მონაცემები იმისთვის,რომ სტატია სრულყოფილად იქნეს აღქმული?

4.იდენტიფიცირებულია თუ არა სტატიაში ნახსენებიყველა მხარე და დაუკავშირდნენ თუ არა ყოველი მხარის წარმომადგენლებს და მისცეს თუ არა მათ აზრის გამოთქმის საშუალება?

5.რომელიმე მხარისკენ ხომ არ იხრება სტატია? ვინმეს იმაზე მეტად ხომ არ მოეწონება სტატია,ვიდრე საჭიროა?

6.რამე ხომ არ აკლია?

7.ჟურნალისტის დამოუკიდებლობა

  • ჟურნალისტმა უნდა შეინარჩუნოს დამოუკიდებლობა მათგან ვისაც აშუქებს.,ეს ეხება იმ ჟურნალისტებს,ვინს საკუთარ მოსაზრებებს,კრიტიკასა და კომენტარებს აქვეყნებს.ამ კონტექსტში კერზოდ ბლოგერები შეგვიძლია მოვიხსენიოთ,მაგრამ ბლოგერები არამართო საკუთარ ნააზრევს წერენ,არამედ დიდი ინტერესითა და მონდომებით ასახავენ ქვეყანაში მიმდინარე ყველა მოვლენას,იქნება ეს პოლიტიკური,კულტურული თუ სოციალური.ესენი ის ადამიანები არიან,რომლებიც ყოველგვარი დაკვეთისა დაპასუხისმგებლობისგან თავისუფლები არია,აქედან გამომდინარე ძნელია ვაიძულოთ,ჟურნალისტიკის სტანდარტებს დაემორჩილონ.ამ შემთხვევაში მტავარია არ გასცდნენ კანონის ფარგლებს.

 

8.გააკონტროლე ხელისუფლება და მიეცი ხალხს ტრიბინა:

  • მაკონტროლებლის პრინციპი,მხოლოდ მთავრობის გაკონტროლებას არ გულისხმობს,ის საზოგადოების ყველა გავლენიან ინსტიტუტსაც ეხებაეს ასე იყო ჟურნალისტიკის დაარსების პირველივე დღეებიდან.ჟურნალისტი ვალდბული თვალი ადევნოს და აღმოჩენის თანავე დააფიქსიროს ნებისმიერი პროფესიული სიიკეთე თუ გადაცდომა.რაც მტავარია ეს ორივე ადეკვატურად და ობიექტურად უნდა იქნეს გაშუქებული,რაც შეეხება ტრიბუნას,ჟურნალისტი ყოველთვის მზად უნდა იყოს მოისმინოს ნებისმირი მოქალაქის გასჭირი და მიიტანოს ეს ინფორმაცია შესაბამის ორგანოებამდე,რათა მათ შესაბამისი ადეკვატური რეგირება მოხდინონ აღნიშნულ ფაქტზე.

9.მიმზიდველობა  და ადეკვატურობა ჟურნალისტიკაში:

  • ის რაც მნიშვნელოვანია ჟურნალისტმა საინტერესოდ და ადეკვატურად უნდა გადმოსცეს და წარმოაჩინოს.ჟურნალისტიკა არის ამბისთხრობა,რომელსაც თავისი მიზნი აქვს.ეს მიზანი კი ხალხისთვის ინფორმაციის საინტერესოდ და გასაგებად მიწოდება გახლავთ.ისე უნდა მიაწოდო ინფორმაცია,რომ ხალხმა მოგისმინოს.ამისთვის კი საჭიროა ეს ყველაფერი ყველასთვის გასაგები ენით იყოს გადმოცემული.

10.ჟურნალისტი პასუხს აგებს სინდისის წინაშე:

  • ყველა ჟურნალისტს,მნიშვნელობა არ აქვს ჟურნალისტიკის რომელ იერარქიის რომეს საფეხურზეა,აუცილებლად უნდა ჰქონდეს ეთიკისა და პასუხისმგებლობის უდიდესი გრძნობა.ჟურნალისტი ვალდებულია თავისი სინდისის შესაბამისად მოიქცეს და სხვებსაც მისცეს ასე მოქცევის საშუალება.მარტივად რომ ვთქვათ,ის ვინც მედიასა თუ პრესაში მუშაობს უნდა აცნობიერებდეს პირად ვალდებულებას ჰქონდეს საკუთარი აზრი,რომელიც არ ემთხვევა ან სულაც ეწინააღმდეგება დამქირავებლის,რედაქტორისა თუ ხელისუფლების წარმომადგენლის აზრს,როცა ამას სამართლიანობა მოთხოვს.

ახალი ვიდეო მეტი ვიდეო

უგულავა: ივანიშვილი ქვეყნის პრობლემაა, სააკაშვილი - თავისი თავის

კომენტარები